Opis i historia Heinrich Böll-Projekt

1.  Opis projektu

Projekt ten stanowi wyjątkowe w swoim rodzaju przedsięwzięcie, będące próbą przeniesienia osobistej fascynacji Hanny Gruszczyńskiej (nauczycielki literatury) twórczością pisarską Heinricha Bölla na różnorodną w treści i formie działalność pozadydaktyczną. Do współpracy włączył się również Hans Ulrich Happe (lektor z Niemiec), bez którego realizacja projektu w takim wymiarze nie byłaby możliwa.

Cele projektu:

• przybliżanie słuchaczom specjalności języka niemieckiego biografii i twórczości wybitnego pisarza, laureata literackiej Nagrody Nobla Heinricha Bölla w poszerzonym, pozadydaktycznym wymiarze,
• propagowanie humanistycznych ideałów, jakie przyświecały Nobliście:
  (np.: pacyfizm, chrześcijańskie pojmowanie miłości bliźniego, refleksja nad sensem własnej egzystencji w kontekście kreatywnego zmagania się z losem),
• poszukiwanie polskich, a nawet bydgoskich śladów w biografii i twórczości pisarza,
• zgłębianie różnych aspektów stosunków polsko–niemieckich w pracach H. Bölla - inspirowanie słuchaczy do podejmowania problematyki jego twórczości w ramach prac semestralnych lub dyplomowych,
• uświadamianie wartości własnego zaangażowania się i kreatywności w procesie zdobywania wiedzy o literaturze i o krajach niemieckiego obszaru językowego,
• uświadomienie wagi pozadydaktycznych działań i wynikających z nich korzyści edukacyjno-wychowawczych w kontekście przyszłej własnej współpracy z uczniami,
• kształtowanie umiejętności pracy w grupie jak i samodzielnego zmagania się z powierzonym zadaniem – docieranie do różnorodnych źródeł i ich opracowanie w danym kontekście problemowym,
• przygotowanie do wystąpień plenarnych – dbałość o atrakcyjną i klarowną formę prezentacji, rozeznanie we własnych możliwościach, wyłowienie własnych słabości, opanowanie tremy.

Formy działania:

- seminaria tematyczne
- coroczne obchody Dnia Patrona
- gromadzenie materiałów
- wystawy
- wyjazdy studyjne


Przed wyjazdem słuchacze uczestniczą w seminariach przygotowawczych, które obejmują: poznawanie twórczości Heinricha Bölla, wygłaszanie referatów na temat poruszanej w nich problematyki, projekcje filmów dokumentalnych i biograficznych, wywiadów i adaptacji filmowych jego prozy.

W trakcie wyjazdu słuchacze prowadzą swoje obserwacje, które dokumentują. Po powrocie odbywa się spotkanie podsumowujące, którego celem jest ewaluacja wyjazdu i sporządzenie stosownej dokumentacji. Wspaniałym efektem tych działań są collage - dają artystyczny wyraz przeżyć każdej grupy wyjazdowej - eksponowane w korytarzu na pierwszym piętrze Kolegium, stanowiące zachętę dla następnych roczników słuchaczy, aby w sposób kreatywny zmagać się  z twórczością noblisty.

Osobnym rozdziałem ewaluacji wyjazdów są reportaże poszczególnych uczestników, publikowane w kolejnych wydaniach magazynu Kolegium „Palette”, którego pomysłodawcą i redaktorem jest Hans Ulrich Happe.

Hanna Gruszczyńska i Hans Ulrich Happe wspólnie opracowują zakresy merytoryczne projektu. Również obowiązki organizacyjne dzielą między siebie, a jest ich sporo: organizacja transportu zagranicznego,  koordynacja całej akcji, reklama projektu wśród słuchaczy Kolegium, pozyskiwanie sponsorów, pomoc słuchaczom w przygotowaniu referatów. Hanna Gruszczyńska prowadzi ponadto samodzielnie wykłady z literatury w ramach seminariów przygotowawczych przed i podczas wyjazdów.


2. Historia Heinrich Böll-Projekt:

1994
Powstanie projektu
Hanna Gruszczyńska we współpracy z Hansem Ulrichem Happe, nawiązała pierwsze kontakty z przedstawicielami Archiwum i Fundacji Heinricha Bölla w Kolonii. Umożliwiło to planowanie dalszych działań na rzecz propagowania humanistycznych ideałów pisarza wśród słuchaczy specjalności języka niemieckiego

1995
I wyjazd studyjny śladami pisarza do Niemiec i Irlandii
Powstanie zalążka archiwum, poświęconego życiu i twórczości pisarza, w
oparciu o zgromadzone materiały

1996
II wyjazd studyjny do Niemiec i Irlandii zaowocował osobistą zgodą Annemarie Böll (żony Heinricha Bölla) na nadanie specjalności języka niemieckiego honorowo imienia Heinricha Bölla

1997
III wyjazd studyjny: prezentacja projektu przez Hansa Ulricha Happe na XI Międzynarodowym Forum Nauczycieli w Amsterdamie

Uroczystość nadania specjalności języka niemieckiego honorowego imienia Heinricha Bölla w obecności zaproszonych gości. Obecnością swą zaszczycił nas Viktor Böll – bratanek pisarza, kierownik Archiwum w Kolonii.

1998
IV wyjazd studyjny

Obchody pierwszej rocznicy nadania honorowego imienia Heinricha Bölla (Dzień Patrona), podczas których wygłoszono referaty m.in. na temat związków pisarza z Kolonią i jego kontaktów z Tadeuszem Nowakowskim

1999
V wyjazd studyjny, zorganizowany we współpracy z Liceum Towarzystwa Salezjańskiego w Bydgoszczy.

Dzień Patrona w roku 1999 poświęcony był krótkim utworom prozatorskim Heinricha Bölla, m.in. opowiadaniu „Die schwarzen Schafe” i prezentacji materiałów związanych z pisarzem.

I wyjazd studyjny do Pragi
Rozszerzenie formuły wyjazdów studyjnych o wycieczki do Pragi i tamtejszego Biura Fundacji Heinricha Bölla, które stały się możliwe dzięki inicjatywie i zaangażowaniu byłego nauczyciela NKJO Krzysztofa Okońskiego.

2000
VI wyjazd studyjny do Niemiec i Irlandii

II wyjazd studyjny do Pragi

Dzień Patrona w 2000 roku przybliżył związki Heinricha Bölla z dysydentami z krajów socjalistycznych, ze szczególnym uwzględnieniem jego reakcji na wydarzenia Praskiej Wiosny 1968.

2001
VII wyjazd studyjny do Niemiec i Irlandii

Dzień Patrona w 20001 roku obchodzony był w aspekcie publikacji listów pisarza z czasów wojny, ze szczególnym uwzględnieniem jego korespondencji z i o Bydgoszczy.

2002
VIII wyjazd studyjny do Niemiec, Anglii i Irlandii, współorganizowany przez nauczyciela NKJO Jacka Lesińskiego, również dla słuchaczy specjalności języka angielskiego, przez co formuła wyjazdów rozszerzyła się tematycznie o pisarzy noblistów anglojęzycznych.

Dzień Patrona w 2002 roku poświęcony był relacjom z wyjazdów studyjnych i zapoznaniu się z zebranymi materiałami.

2003
IX wyjazd studyjny do Niemiec i Irlandii

W Dniu Patrona w 2003 prezentowaliśmy m.in. poetyckie dokonania pisarza.

2004
Dzień Patrona w  2004 roku podsumowywał 10-lecie Heinrich Böll-Projekt.